Canlıların Ayırt Edici Özellikleri Nelerdir? PDF Yazdır E-Posta
Yazar İbrahim Åženyuva   
01 02 2008

 

1- Değişen ve gelişen genetik programa sahip olmaları

2-Kimyasal yapılarındaki benzer özellikler

3-Düzenleyici mekanizmalara sahip olmaları (kontrol,  multiple feedback, homeostatis v.b.)

4-Organizasyon; kompleks düzenli sistemler

5-Teleonomik sistemler; Canlılar belli çevre koÅŸullarına ve niÅŸlerine uyum saÄŸlamış ve uyum saÄŸlama kapasitesine sahip  dinamik sistemlerdir. DoÄŸal ayıklanma mekanizmaları yoluyla embriyonik  geliÅŸmeden baÅŸlayıp, eriÅŸkinlerin fizyolojik ve davranışsal aktivitelerine kadar gayeye yönelik aktiviteler gösterirler.

 6-BüyüklüÄŸün sınırlı bir düzeni vardır. Belli bir orana ulaşıldığında büyüme sınırlanır. virüslerden, aÄŸaçlara kadar, hücreden köken alan dev yapılar.

7-YaÅŸam çevrimleri çeÅŸitlilik gösterir: zigot-geliÅŸim=eriÅŸkin haploit ve diploit döl almaşı, mitoz ve mayoz, seksüel , aseksüel yaÅŸam.

8-Açık sistemler olmaları yüzünden entropi kadar entalpi üreten sistemlerdir. Dolayısıyla, termodinamiÄŸin 2. kanununa tabii deÄŸildirler. Çevreden enerji alıp örgütlenmeler veya mevcut yapının devamını saÄŸlarlar.

               Bu özelliklere sahip  olan canlılar sonuçta, -DeÄŸiÅŸme ve geliÅŸme (EvrimleÅŸme) kapasitesine-Kendi kendinin bir kopyesini yaparak çoÄŸalma( replike olma) kapasitesine-Genetik program aracılığıyla büyüme ve farklılaÅŸma kapasitesine-Metabolizma (enerji baÄŸlama ve serbest bırakma) kapasitesine-Kendi kendini  kontrol ve düzenleme kapasitesine (homeostasis-feedback)-Çevreden gelen uyarılara cevap verme kapasitesine-Fenotip ve genotip seviyesinde deÄŸiÅŸme kapasitesine sahiptirler.

Bu kriterler ışığında biyoloji, fizik ve kimya gibi geçerli ve bağımsız bir bilimdir.  

 

 
< Önceki   Sonraki >

Dokudan Organizmaya

Çok hücreli canlılarda  hücrelerin örgütlenmesi  sırasıyla  dokuları, organları,  sistemleri  meydana getirir.  Herbir  örgütlenme kademesinde  canlılık ve yaÅŸam özgün ve komplekstir.

Populasyondan Ekosisteme

Ayakta kalmayı ve üremeyi kolaylaÅŸtırdığından çoÄŸu organizma,  topluluk halinde yaÅŸar. Birarada yaÅŸama,  canlıların kendi aralarında ve çevreleriyle karmaşık besin zincirlerinin oluÅŸumuna  ve aÄŸ tabanlı  etkileÅŸimlere yol açar. 

Atomdan Hücreye

YaÅŸamın organik temeli, enerji ve bilginin varlığında atomların örgütlenmesiyle baÅŸlar. Biyomoleküller kompleks örgütlenmeler ve etkileÅŸmeler yoluyla organelleri ve hücreleri meydana getiriler.